laugardagur, 7. mars 2009

Helvíti á Norðurbrú

Í framhaldi af færslunni í gær um rokkarastríðin á Norðurlöndum bendi ég á ágæta grein í Berlíngnum um núverandi átök milli vítisengla og innflytjendagengja í Danmörku.

föstudagur, 6. mars 2009

Englar víts í Hafnarfirði

Hlustaði á undarlegt viðtal í síðdegisútvarpinu við eiganda vélhjólaverslunar sem talaði um Hells Angels samtökin eins og þau væru sárasaklaus skátaklúbbur sem hefði það helst að markmiði að aðstoða gamlar konur yfir gangbrautina. Hann sá ekkert athugavert við að félagið sé nú að hreiðra um sig í Hafnarfirði.

Hells Angels og margir álíka vélhjólaklúbbar á borð við Banditos og fleiri eru auðvitað harðsvíraðar og þaulskipulagðar glæpaklíkur sem fela sig á bak við áhuga á vélhjólaakstri og rokktónlist. Hells Angels og Banditos eru upprunar í Bandaríkjunum og starfa svotil um allan heim hafa um áratugaskeið barist um yfirráðin í undirheimum Skandinavíu, en sveitir þeirra stjórna nær allri fíkniefnadreifingu á Norðurlöndum ásamt umfangsmiklu mansali og öðrum glæpaverkum.

Á meðan hin frjálslyndu og friðsælu Norðurlönd lágu á velmegunarmeltunni náðu glæpagengin að hreiðra um sig og angar þeirra teygja sig nú ansi víða um hin norrænu samfélög. Í upphafi tókst þessu glæpahyski að blekkja yfirvöld og Hells Angels fengu meira að segja framlög frá danska ríkinu eins og um hver önnur æskulýðssamtök væri að ræða.

Klíkurnar hafa barist á banaspjót í undirheimum Norðurlanda og stundum berast átökin upp á yfirborðið. Menn kippa sér kannski ekki lengur mikið upp við það á meðan gengin láta sér duga að drepa og pynta hver aðra en þegar saklausir borgarar verða fyrir árásum þá fer fólk að hafa áhyggjur. En fjöldi saklausra borgara hefur fallið í valinn í Rokkarastríðunum eins þessi átök eru jafnan kölluð á Norðurlöndum.

Undanfarin ár hefur þrisvar slegið verulega í brýnu milli glæpagengjanna þannig að Norðurlöndin bókstaflega loguðu í átökum í Rokkarastríðunum eins þessi átök eru jafnan kölluð. Fyrsta uppgjörið varð á níunda áratugnum milli Hells Angels og Bullshit. Í stuttu máli fóru Vítisenglar þá með sigur af hólmi og þurrkuðu Bullshit svo gott sem af yfirborði jarðar. Það markar endalok þeirra deilna þegar Jönke, leiðtogi Vítislengla, myrti Makrílinn, leiðtoga Bullshit. Jönke flúði í útlegð og dvaldist meðal Vítisengla erlendis þar til hann snéri aftur til Danmerkur og afplánaði dóm fyrir morðið. Jönke þessi varð svo talsmaður Vítisengla í Danmörku, metsölubókahöfundur og vinsæll gestur á síðum glanstímarita.

Annað stríð hófst um miðjan tíunda áratuginn og stóð í nokkur ár en þá hafði Bandídos náð að fylla skarðið sem Bullshit skildu eftir. Á tímabili breyttist Kaupmannahöfn í blóðugan vígvöll. Þegar verst lét var jafnvel barist með vélbyssum á flugvöllum og í íbúðarhverfum og kom fyrir að saklausir borgar urðu fyrir kúlnahríðinni. Ekki þótti nóg að beita venjulegum vopnum og er talið að báðar fylkingar hafi brotist inn í vopnabúr danska hersins til þess að ná sér í stórtækari vígvélar. Átökin náðu hámarki þegar einn Bandidosliðinn skaut sprengjuflugskeyti inn í höfuðstöðvar Vítisengla, sem er í íbúðarhverfi á Norðubrú í Kaupmannahöfn, meðan árleg víkingaskemmtun þeirra stóð yfir. Ung kona sem var gestkomandi í boðinu en hafði annars engin tengsl við Vítsienglana lést í þeirri árás.

Undanfarið hafa svo blossað upp blóðug átök á milli Hells Angels og hópa innflytjenda á Norðurbrú í Kaupmannahöfn. Fjöldi manna hefur fallið valinn og ekki sér enn fyrir endan á þeim átökum. Skotbardagar milli náhvítra engla vítis og barnungra vígamanna Allah eru daglegt brauð í Danmörku.

Það hefur reynst þrautinni þyngri að losna við þessa óværu en á allra síðustu árum hafa lögregluyfirvöld á Norðurlödum náð töluverðum árangri með svokallaðri zero-tolerance stefnu sem felur í sér stórhertar aðgerðir gegn glæpalýðnum. Þrengt er að klíkunum og því líta þær nú annað og virðast hafa beint sjónum að Íslandi. Það má ekki leyfa þessu liði að skjóta rótum hér á landi.

Það er því algjör óþarfi að bjóða þetta lið velkomið til Íslands. Þetta er nefnilega óværa sem illa reynist að losna við fái hún frið til að hreiðra um sig.

mánudagur, 16. febrúar 2009

Aska og eldur

Daníel Hannan, þingmaður breska íhaldsflokksins á Evrópuþinginu, leggur til að Ísland taki upp breskt pund frekar heldur en evru. Daníel hefur stjórnmálalegan áhuga á ríkjum í Evrópu sem standa fyrir utan ESB og sér breska pundið sem leið fyrir Ísland til að forða landinu frá ESB-aðild.

Það er þó einn galli á þessari aðferð, breska ríkisstjórnin hefur nefnilega enn þá stefnu að taka upp evru í stað punds þegar efnahagsaðstæður til þess verða taldar hagstæðar. Taki Ísland upp breskt pund gætum við því hæglega setið uppi með evru innan skamms.

Vilji menn halda Íslandi fyrir utan evrusvæðið til að forða landinu frá segulmætti Evrópusamrunans er eina raunhæfa leiðin að leita ásjár hjá Noregsbanka.

Já, vel á minnst, sá sem hefur Gamla sáttmála frá árinu 1262 í fórum sínum er vinsamlegast beðinn um að skila honum hið snarasta til fjármálaráðherra.

sunnudagur, 8. febrúar 2009

Pravda

Það skildi þó aldrei fara svo að maður kæmist ekki á síður Prövdu, að vísu ekki þeirrar einu og sönnu í gamla Sovét sem í heiti sínu kvaðst aðeins flytja sannleikann, en þó allavega í nöfnu hennar í Slóvakíu, sem enn kemur út. Sjá hér.

Eins og fleiri hef ég þurft að sinna því alþjóðlega fjölmiðlastóði sem hingað hefur flotið í stríðum straumum til að flytja fjárhagslegar hamfarafréttir. Margt er þar misjafnt sagt og stundum athyglisvert hvernig ólíkir miðlar í mismunandi löndum segja frá ástandinu, á því getur verið afar mikill munur.

Því miður skil ég ekki slóvensku svo ég átta mig engan vegin á hvernig þeir hjá Sannleikanum í Slóvakíu matreiða fréttina.

miðvikudagur, 4. febrúar 2009

Víkingasambandið

Gwladys Fouché, dálkahöfundur hjá Guardian sem er staðsett í Osló, skrifar skemmtilega grein í dag um möguleikann á Víkingasambandi Íslands og Noregs í peningamálum.

föstudagur, 30. janúar 2009

The lure of the euro in Iceland - grein í Guardian

Í forsíðufrétt í Guardian í dag er því haldið fram að Ísland geti fengið flýtimeðferð inn í Evrópusambandið. Blaðið gleymir þvi hins vegar að tilvonandi ríkisstjórn hefur ESB-aðild alls ekki á stefnuskrá sinni, eins og fram kemur í grein sem ég var beðinn um að rita fyrir blaðið og birtist á vef þess nú fyrir skömmu.

Sjá hér.

miðvikudagur, 28. janúar 2009

Endurreisn Alþingis

Framan af einkenndist stjórnskipan Íslands af þingræði en hefur síðan þróast yfir í ráðherraræði og í allra seinustu tíð yfir í hreinræktað leiðtogaræði. Áður en fjallað er um þessa þróun er rétt að gefa gaum hvernig táknfræðin sem blasir við okkur á löggjafarþinginu undirstrikar þessa þróun.

Hæstvirtur ráðherra

Stéttaskiptingin stjórnmálanna er skýr, ráðherrar eru settir skör hærra en almennir þingmenn sem virðast eiginlega einskonar undirmenn þeirra. Fyrsta táknið blasir einmitt við í titlunum, fulltrúi okkar á löggjafarþinginu er óbreyttur þingmaður en fulltrúi framkvæmdavaldsins er hvorki meira en minna en ráðherra, - herrann sem ræður.

Þessi munur er undirstrikaður í ávarpi þingmanna í ræðustól þingsins: Háttvirtur þingmaður er virðulegt ávarp en ráðherrann er hins vegar ekkert minna en hæstvirtur.

Táknin blasa allstaðar við: Á sjálfu löggjafarþinginu sitja ráðherrar í öndvegi og horfa úr hásæti sínu yfir þingheim. Á gangi einum í þinginu er röð ljósmynda af virðulegum mönnum, þetta eru ekki helstu skörungar þingsins heldur allir ráðherrar lýðveldisins með tölu. Metnaðargjarn þingmaður sem vill komast í hópinn verður því fyrst að fá ráðherrastól.

Fleira undirstrikar stéttarmuninn; óbreyttir koma til þings á eigin bíl sem þeir leggja í nálægt bílastæði og klöngrast svo yfir bílaplanið á meðan ráðherrum er ekið í glæsibifreið upp að dyrum.

Í matsalnum var um hríð dúklagt borð fyrir forsætisráðherra og hirð hans, óbreyttir þingmenn snæða við bert borð.

Verra er, að hendingu má kalla ef lagafrumvarp óbreyttra þingmanna nær fram að ganga á löggjafarsamkundunni, en frumvörp ráðherra renna hins vegar í gegn eins og bráðið smjör. Almennir þingmenn eru að mestu hættir að mæla fyrir frumvörpum, það er nú nánast alfarið í höndum ráðherra.

Leiðtogaræði

Þetta var ekki svona og þarf ekki að vera svona. Með endurreisn Alþingis árið 1844 varð löggjafarþingið þungamiðjan í stjórnmálakerfi landsins. Eftir að framkvæmdarvaldið kom fyrst inn í landið árið 1904 var það fyrst um sinn veikt en styrkti smám saman stöðu sína gagnvart þinginu. Eftir því sem líða tók á nýliðna öld sótti framkvæmdarvaldið í sig veðrið og seig loks fram úr þinginu. Hér varð það sem kalla má ráðherraræði, í þeim skilningi að hver ráðherra varð ráðandi um mestalla framþróun í eigin málaflokki.

Undir lok aldarinnar breyttist kerfið svo aftur þegar stjórnskipanin fór í síauknu mæli að einkennast af leiðtogaræði, þar sem formenn stjórnarflokkanna véla um sífellt fleiri mál sín á milli án mikils samráðs við félaga sína í ríkisstjórn eða þingmenn flokkanna, hvað þá að stjórnarandstaða komi nokkurn tímann að málum.

Formenn stjórnmálaflokkanna hafa nánast fengið ægivald innan flokka sinna, hafa örlög þingmanna sinna svo gott sem í höndum sér, sem leiðir til þess að almennir þingmenn og fagráðherrar þora ekki að hafa sig í frammi gegn formanni sínum af ótta við að lenda á köldum klaka. Þeir sem hlaupa útundan sér, eins og það er gjarnan kallað, eru um leið settir á pólitískan ís.

Hvað er til ráða?

Endanleg gelding þingsins blasti við alþjóð þann sjötta október síðastliðinn þegar þingmenn samþykktu neyðarlög sem gjörbreyttu íslensku þjóðfélagi án þess einu sinni að lesa lagabálkinn yfir. Síðan þá hefur þingið nánast verið óvirkt og mótbárulaust samþykkt hvað svo sem framkvæmdarvaldið hefur lagt til. Þessu þarf að snúa við. Mikilvægt er að endurreisa Alþingi. En hvað er til ráða?

Í fyrsta lagi þarf að losa ráðherra af þingi, setja má þá reglu að þegar þingmaður setjist í ráðherrastól segi hann um leið af sér þingmennsku. Ráðherrar hafa þá ekki annað erindi í þingið en að standa löggjafanum skil á verkum sínum. Eins og vera ber.

Í öðru lagi má búa svo um hnútana að það verði í höndum formanna viðkomandi þingnefnda að mæla fyrir þingmálum, frekar heldur en ráðherrans eins og nú er. Þannig gæti þingið náð aftur til sín frumkvæði í lagasetningu eins og stjórnarskráin kveður á um.

Í þriðja lagi er nauðsynlegt að takmarka þann tíma sem menn geta setið við völd, bæði til að tryggja endurnýjun og ekki síður til að takmarka völd leiðtoganna. Auðvelt er að setja þá reglu að ráðherrar sitji ekki lengur en tvö kjörtímabil samfellt við völd. Sem er auðvitað feikinóg. Með því móti ætti ásjóna valdsins að verða önnur og hyggilegri en nú er.

Stjórnmálaflokkarnir gætu líka sjálfir tekið upp slíkt fyrirkomulag, til að mynda að setja þá einföldu reglu að formaður geti lengst setið í átta ár. Lengri valdaseta er hvort eð er óþörf.

Í fjórða lagi er kannski kominn tími til að hreinsa út það fólk sem hefur leyft þessari óheillaþróun að verða á sinni vakt.

Fréttablaðið, 28. janúar 2008